تخته نرد
نرد یا نردشیر (یا نیو اردشیر) بازیای بر روی تخته است که در میان ایرانیان، ترکیهای ها و مردمان اروپای شرقی، بیشتر بازی میشود. در این بازی طرفین، مهرههای خود را بر اساس اعدادی که دو عدد طاس تعیین میکنند در جهت حرکت عقربه های ساعت یا خلاف آن حرکت میدهند و نهایتاً از تخته خارج می سازند، بازیکنی برنده خواهد بود که زودتر مهرههای خود را خارج نماید.
تاریخچه
بر اساس یک نوشته پهلوی بنام چترنج نامک یا شطرنج نامه، این بازی را بزرگمهر در پاسخ به بازی شطرنج که پادشاه هندوستان برای انوشیروان میفرستد، ابداع میکند و نام آن را به افتخار اردشیر بابکان، بنیانگذار سلسله ساسانی، نیواردشیر می گذارد. بنا به متن کتاب شطرنجنامه (یا گزارش شطرنج و نهش نیو اردشیر)، در ابداع آن از نمادهای متعددی که عموما ً مربوط به باورهای زرتشتی است استفاده می نماید. مثلا ً تخته بازی به زمین، سیاهی و سپیدی مهره ها به شب و روز و تعداد مهرهها (که سی عدد است) به سی روز ماههای تقویم زرتشتی، گردش گردانهها(طاسها) به چرخش افلاک و ستارگان و گردش مهرهها به حرکت مردمان که تحت تقدیر چرخش آسمان و سیارات قرار دارد تشبیه شده است. همچنین چیدن مهرهها در ابتدای کار به خلقت و زدن مهرهها به برخورد و قتال انسانها و دوباره نشستن آنها به تولد و خروج آنها از صفحه بازی به مرگ تشبیه گردیده است. نماد پردازی حتی در شرح شماره طاسها نیز دیده میشود که 1 نشان اهورامزدا؛ 2 نشان دو مینو(انگره مینو و سپنتا مینو)؛ 3 نشان اندیشه، گفتار و کردار نیک؛ 4 نشان طبایع چهارگانه خلقت یعنی آب، باد، خاک، آتش ؛ 5 نشان پنج روشنی خورشید، ماه، ستاره، آتش، رعد و 6 به شش گاهنبار مانند شده است.[۱]در تلمود نیز به این بازی اشاره شده است. در یونانی به آن کوبیا میگویند.